انقلاب در اقتصاد بومی قشم؛ روستاها در مسیر برندسازی جهانی

به گزارش قشم نیوز، هویت سنتی و بافت روستایی در بزرگ‌ترین جزیره خلیج فارس، سال‌هاست که فراتر از یک سکونتگاه ساده، به عنوان شناسنامه فرهنگی و تمدنی این منطقه شناخته می‌شود. روستاهای قشم با زنجیره‌ای متصل از سواحل بکر، جنگل‌های منحصربه‌فرد حرا، صنایع دستی اصیل و آیین‌های کهن، پیشران اصلی در معماری آینده اقتصادی و گردشگری جزیره به‌شمار می‌روند.

این پهنه‌های جغرافیایی اکنون در آستانه یک جهش ساختاری قرار گرفته‌اند تا از معبر سنتی عبور کرده و به برندهای بین‌المللی در حوزه گردشگری پایدار تبدیل شوند. تحلیل‌گران توسعه منطقه‌ای بر این باورند که کلید دستیابی به پیشرفت پایدار در جزیره، ایجاد توازن میان مرکز و پیرامون است. در همین راستا، سیاست‌گذاری‌های کلان به سمت بهره‌گیری از توان نخبگان بومی و مشارکت مستقیم جوامع محلی در فرآیند تصمیم‌سازی حرکت کرده است.

این رویکرد جدید، با هدف تغییر نقش مدیریت‌های محلی از ناظران منفعل به مجریان فعال توسعه، به دنبال آن است تا ثروت تولید شده در بخش گردشگری و صنعت را به عمق سفره‌های روستایی هدایت کند. تدوین تقویم رویدادها؛ گامی برای احیای اصالت‌های فرهنگی حرکت به سمت این افق تازه، نیازمند ابزارهای اجرایی دقیق و مستندسازی ظرفیت‌های پنهان است.

بر همین اساس، طراحی فرآیندهای نوین نظیر پروژه تقویم جامع رویدادهای روستامحور در دستور کار قرار گرفته تا زنجیره‌ای از آیین‌های بومی، جاذبه‌های طبیعی و پتانسیل‌های اقتصادی بخش‌های مختلف جزیره از جمله شهاب و حرا به صورت علمی شناسایی و معرفی شوند. این اقدام هوشمندانه نه تنها به حفظ میراث معنوی و تاریخی قشم کمک می‌کند، بلکه بستر لازم را برای جذب توریست تخصصی در تمام فصول سال فراهم خواهد ساخت.

نقش کلیدی روستاها در توسعه پایدار جزیره قشم در جریان نشست هم‌اندیشی که اخیراً با حضور مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم و دهیاران بخش‌های شهاب و حرا برگزار شد، ابعاد مختلف این رویکرد مورد واکاوی قرار گرفت. مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم در این نشست بر نقش کلیدی روستاها در توسعه پایدار و برند‌سازی گردشگری جزیره تأکید کرد.

محمدرضا کلائی با تأکید بر جایگاه روستاها در آینده توسعه جزیره گفت: روستاهای قشم به واسطه برخورداری از ظرفیت‌های ارزشمند فرهنگی، تاریخی، طبیعی و گردشگری، نقش مهمی در رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و جذب گردشگر دارند و می‌توانند به برندهای شاخص گردشگری جزیره تبدیل شوند. وی افزود: توسعه متوازن قشم نیازمند مشارکت مؤثر جوامع محلی، بهره‌گیری از توان نخبگان بومی و اجرای برنامه‌های هدفمند روستامحور است و سازمان منطقه آزاد قشم حمایت از این رویکرد را با جدیت دنبال می‌کند.

در ادامه این نشست، عبدالمجید صلغی، مدیر پروژه «تقویم جامع رویدادهای روستامحور و ساماندهی روستاهای جزیره جهانی قشم»، از برنامه‌ریزی برای شناسایی، مستندسازی و معرفی رویدادهای فرهنگی، آیینی، گردشگری و اقتصادی روستاهای جزیره خبر داد. وی افزود: این طرح با تکیه بر هویت بومی و ظرفیت‌های محلی، زمینه معرفی بهتر روستاهای قشم در سطح ملی و بین‌المللی را فراهم کرده و به رونق گردشگری، تقویت اقتصاد محلی و حفظ میراث فرهنگی منطقه کمک خواهد کرد.

هم‌افزایی دهیاران و مدیریت کلان برای رفع گلوگاه‌های توسعه بررسی‌ها نشان می‌دهد که موفقیت در این مسیر، بدون شنیدن صدای مطالبه‌گران خط مقدم یعنی دهیاران امکان‌پذیر نیست. نمایندگان محلی روستاها در این هم‌اندیشی با تشریح دقیق نیازمندی‌ها، زیرساخت‌ها و گره‌های مدیریتی، بر لزوم نگاه حمایتی و توزیع عادلانه منابع تأکید کردند.

این گفتگوهای دوجانبه نشان داد که مدیریت کلان منطقه به دنبال فرمول‌بندی جدیدی از توسعه است که در آن، صیانت از هویت بومی و ارتقای شاخص‌های رفاهی روستاها، هم‌پای پروژه‌های بزرگ صنعتی اهمیت دارد.