خلیج فارس: یکی از کهنترین مراکز تمدنی تاریخ بشری
رئیس بنیاد فردوسی کشور در کیش با اشاره به مطالعات انجام شده، تأکید کرد که خلیج فارس یکی از قدیمیترین مناطق تمدنی در تاریخ بشر به شمار...
به گزارش قشم نیوز، مراسم بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی به میزبانی مریم اکبرپور و با حضور یاسر موحدفرد، رئیس بنیاد فردوسی کشور در جزیره کیش برگزار گردید. یاسر موحدفرد در سخنان خود به پژوهشهای انجام شده درباره تاریخ تمدنی خلیج فارس اشاره کرد و گفت: بر اساس برخی از این پژوهشها، از جمله مطالعاتی که در دانشگاه آکسفورد نیز به آن پرداخته شده، تمدنی باستانی در منطقه خلیج فارس وجود داشته که میتوان آن را از کهنترین زیستگاههای بشری در ایران و حتی از تمدنهای گمشده جهان به شمار آورد.
وی با استناد به مطالبی از کتاب «تاریخ ناشناخته هنر ایران» افزود: بر اساس این دیدگاه، حدود ۱۰ هزار سال پیش و در دورهای که سطح آب دریاها به دلیل عصر یخبندان پایینتر از سطح کنونی بوده، در محدوده کنونی خلیج فارس جلگهای حاصلخیز وجود داشته است. در این دوران، نخستین زیستگاههای یکجانشینی و نشانههایی از شهرنشینی در این منطقه شکل گرفته و برخی پژوهشگران بر این باورند که بر اساس این یافتهها، تاریخ تمدن و هنر جهان باید با توجه به دادههای باستانشناسی ایران مورد بازنگری قرار گیرد.
وی ادامه داد: تاکنون حدود ۶۰ پایگاه باستانشناسی مربوط به حدود ۷۵۰۰ سال پیش در حاشیه خلیج فارس شناسایی شده است. در این پایگاهها، خانههایی با معماری خاص، سفالهایی با تزئینات هنرمندانه، نشانههایی از جانوران اهلی، بندرهای بازرگانی و حتی شواهدی از کهنترین صنایع قایقسازی و کشتیسازی به دست آمده است.
موحدفرد افزود: این پایگاهها از شمال خلیج فارس، در محدوده سرزمینهای کنونی ایران، تا بخشهای جنوبی آن و حتی تا یمن را در بر میگیرد. بیدلیل نیست که بستر و موقعیت این پهنه آبی از گذشتههای دور تاکنون مورد توجه قدرتها قرار داشته و امروز نیز بسیاری به آن چشم طمع دوختهاند.
وی به شرایط طبیعی این منطقه در گذشته اشاره کرد و گفت: وجود چشمههای آب شیرین و ورود آب رودخانهها از شمال خلیج فارس، که از سرزمینهای ایران و عراق کنونی به آن میریخت، شرایطی مناسب برای کشاورزی فراهم کرده بود و در پی آن، شهرهایی باشکوه و آثار هنری ارزشمندی در این منطقه شکل گرفت.
به گفته رئیس بنیاد فردوسی کشور، تمدن ناشناخته خلیج فارس برای حدود دو هزار سال در این جلگه بزرگ و حاصلخیز با حضور مردمانی خردمند ادامه داشته است؛ اما با پایان عصر یخبندان و بالا آمدن آبها، این جلگه به زیر آب رفت و این تمدن کهن در عمق حدود ۵۰ متر زیر آبهای اقیانوس پنهان شد.
او تأکید کرد: برای نمایان شدن دوباره آثار فرهنگی و هنری این تمدن، نیاز به کاوشهای باستانشناسی گستردهتری در بستر خلیج فارس وجود دارد. موحدفرد همچنین افزود: پس از زیر آب رفتن این جلگه و از میان رفتن شهرها و زیرساختهای آن، مردمان ایران در دو سوی خلیج فارس شهرهای پراکندهای بنا کردند که قدمت آنها به حدود ۸ هزار تا ۷۵۰۰ سال پیش میرسد.
وی گفت: ابزارهای سنگی مربوط به ۱۵ هزار تا ۱۰ هزار سال پیش نیز در خط ساحلی خلیج فارس کشف شده است که میتواند با این تمدن مرتبط باشد. موحدفرد در پایان با تأکید بر اهمیت تاریخی خلیج فارس اظهار کرد: شواهد باستانشناسی نشان میدهد این پهنه آبی تنها یک گذرگاه راهبردی یا منبع اقتصادی نیست، بلکه بخشی از کهنترین بسترهای شکلگیری زیست انسانی و تمدن در این منطقه به شمار میرود.
به گفته او، همین پیشینه تمدنی و جایگاه ژئوتمدنی سبب شده است که خلیج فارس از دیرباز در کانون توجه و رقابت قدرتها قرار گیرد؛ منطقهای که تاریخ، فرهنگ و هویت آن با نام ایران و تمدن ایرانی گره خورده است.
بدون نظر! اولین نفر باشید